حسين قرچانلو

349

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

به اطاعت خود درآورد و به شهر سيواس آمد . « 1 » به نوشتهء ابو الفداء ، سيواس شهرى بزرگ و مشهور بوده با قلعه‌اى كوچك و چشمه‌هاى آب ، ولى درختان اندك ، و نهرى بزرگ در نيم‌فرسنگى شهر داشته است . او از قول ابن سعيد مىنويسد : سيواس از امهات بلاد و در نزد بازرگانانش شهر مشهورى بوده . . . در مشرق آن ارزن الرّوم واقع شده . هواى سيواس بسيار سرد بوده است . « 2 » حمد الله مستوفى مىنويسد : سيواس از اقليم پنجم است . . . باروى شهر رو به ويرانى بود كه سلطان علاء الدين بن كيقباد سلجوقى آن را با سنگ تراشيده ساخت . . . حاصل آن غله و ميوه و پنبه است . صوف سيواسى مشهور است و از آنجا مىآورند . « 3 » ابن بطوطه كه در قرن هشتم شهر سيواس را ديده مىنويسد : سيواس جزء قلمرو پادشاه عراق ( ايلخانان ) و بهترين مستملكات او در اين ناحيه است . . . شهرى است خوش‌ساز كه خيابانهاى وسيع و بازارهاى پرجمعيت دارد . خانهء مدرسه‌مانندى هم به نام دار السيادة دارد كه فقط سادات در آن منزل مىكنند . ابن بطوطه وصفى هم از گروههاى جوانمردان شهر و پذيرايى آنها را از او در كتاب خود آورده است . « 4 » شامى در حركت امير تيمور به بلاد روم مكررا از شهر سيواس نام مىبرد و مىنويسد : تيمور پس از اينكه به شهر سيواس در مرز روم رسيد ، متوجه شد كه شهر حصارى به غايت بلند و استوار دارد و در جانب شرقى و شمالى و قبلهء آن خندقى بزرگ و پرآب است . . . ولى طرف غربى شهر كه در آنجا سراپرده زده بود ، قابل نقب زدن است . از طرف ايلدروم بايزيد ( ايلدرم ) ، اميرى مصطفىنام با چهار هزار سوار در شهر بود و مقاومت مىكرد . تيمور فرمان داد كه در اطراف حصار شهر عرّاده و منجنيق نصب كنند و برجها در مقابل حصار شهر درست كنند . . . مدت هجده روز چنين كردند تا نقبها در اطراف حصار شهر زده شد . تيمور فرمان داد كه در نقب آتش روشن كنند و با منجنيق باروى شهر را كوبيد تا به صورت غربالى ( سوراخ‌سوراخ ) درآمد و شهر تسليم او شد . « 5 »

--> ( 1 ) . همان ؛ ص 282 . ( 2 ) . تقويم البلدان ؛ ص 439 . ( 3 ) . نزهة القلوب ؛ ص 94 . ( 4 ) . سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ص 328 و 329 . ( 5 ) . ظفرنامه ؛ ص 217 ، 219 ، 220 ، 248 ، 252 ، 253 .